Heeft stress echt invloed op je vruchtbaarheid? Nieuw onderzoek komt met verrassende bevinding
Van een opgeblazen buik tot slapeloze nachten: volgens social media is cortisol zo ongeveer de schuld van alles. Alsof dat nog niet genoeg is, zou dit ‘stresshormoon’ ook je vruchtbaarheid in de weg zitten. Nieuw wetenschappelijk onderzoek laat zien dat cortisol misschien helemaal niet de grote boosdoener is. Sterker nog: het zou juist kunnen helpen bij je eisprong.
Lees verder onder de advertentie
Als we social media moeten geloven, is cortisol ongeveer de grootste vijand van ons lichaam. Een voller gezicht? Cortisol. Buikvet dat maar niet verdwijnt? Cortisol. Slecht slapen, een onrustige huid of moeite om zwanger te worden? Je raadt het al.
Natuurlijk is er voor ieder zogenaamd cortisolprobleem wel een oplossing te koop. Van speciale diëten en gezichtsmaskers tot supplementen die je stresshormoon zouden verlagen. Kassa! Maar er is één klein detail dat we massaal over het hoofd zien: cortisol is helemaal niet per definitie slecht voor je. Sterker nog, je lichaam kan niet eens zonder.
Lees verder onder de advertentie
Je lichaam heeft het gewoon nodig
Cortisol staat bekend als het stresshormoon, maar die bijnaam doet het eigenlijk een beetje tekort. Het hormoon speelt namelijk een belangrijke rol bij allerlei processen in je lichaam. Denk aan je stofwisseling, immuunsysteem en slaap-waakritme.
Hier wordt het interessant: het gaat niet alleen om hoeveel cortisol je aanmaakt, maar vooral ook om wanneer. Je cortisolspiegel stijgt en daalt gedurende de dag. Dat is volkomen normaal. Sterker nog, die schommelingen zijn nodig om je lichaam goed te laten functioneren.
Lees verder onder de advertentie
Een cortisolpiek is dus niet automatisch reden voor paniek. Soms is zo’n tijdelijke stijging precies wat je lichaam nodig heeft.
Slechte reputatie
Dat cortisol zo’n slechte naam heeft als het om vruchtbaarheid gaat, heeft alles te maken met ouder wetenschappelijk onderzoek. Toen onderzoekers cortisol voor het eerst gingen bestuderen, konden ze de natuurlijke hoeveelheid van het hormoon in het bloed nog niet goed meten. Wat ze wél konden? Synthetisch cortisol maken, dat inspuiten en kijken wat er gebeurde.
Lees verder onder de advertentie
Daar zit precies het probleem. Want een flinke dosis kunstmatig cortisol toedienen is natuurlijk iets heel anders dan de subtiele hormoonschommelingen die je lichaam zelf regelt.
Bovendien wisten onderzoekers destijds nog nauwelijks hoe cortisol zich tijdens de menstruatiecyclus gedraagt. Omdat het hormoon al snel met stress werd geassocieerd, werd aangenomen dat een stijging van cortisol vooral slecht nieuws was. Maar die aanname blijkt nu behoorlijk kort door de bocht.
Nieuw onderzoek
Onderzoekers besloten het daarom eens helemaal anders aan te pakken. In plaats van te kijken wat er gebeurt als je extra cortisol toedient, onderzochten ze hoe het hormoon zich van nature gedraagt tijdens de voortplantingscyclus.
Daarvoor namen ze zo’n 3.000 wetenschappelijke studies onder de loep. Niet alleen bij mensen, maar ook bij andere zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën en vissen. Wat bleek? Van al die onderzoeken waren er slechts 68 die daadwerkelijk informatie gaven over natuurlijke cortisolwaarden tijdens verschillende fases van de voortplantingscyclus.
Lees verder onder de advertentie
Maar de uitkomsten van die studies waren opvallend. In 73 procent van de onderzoeken veranderde het cortisolniveau aanzienlijk tijdens een gezonde cyclus. Bij verschillende diersoorten steeg het hormoon juist rond de eisprong. Met andere woorden: die stijging van cortisol waar we zo bang voor worden gemaakt, zou weleens een heel normale én nuttige functie kunnen hebben.
Lees ook
Helpt het bij zwangerschap
Ho, zo snel gaat het nu ook weer niet. De onderzoekers vermoeden dat natuurlijke schommelingen in cortisol een belangrijke rol spelen bij processen zoals de eisprong. Dat betekent alleen niet dat meer cortisol automatisch beter is voor je vruchtbaarheid.
Lees verder onder de advertentie
Wat het onderzoek vooral laat zien, is dat we anders moeten kijken naar de rol van dit hormoon. Een natuurlijk, goed getimed cortisolpiekje is namelijk iets heel anders dan langdurige stress of een grote dosis synthetisch cortisol.
Vergelijk het met muziek: als alle instrumenten op het juiste moment spelen, ontstaat er een mooi geheel. Maar als iemand ineens keihard door het orkest heen begint te toeteren, raakt alles ontregeld. Zo zou het ook met cortisol kunnen werken.
Kinderwens
Voor vrouwen die zwanger willen worden, is dit een interessante ontdekking. Jarenlang werd cortisol vooral gezien als een hormoon dat de voortplanting kon verstoren. Nu blijkt dat het mogelijk juist betrokken is bij een gezonde eisprong.
Dat wil overigens niet zeggen dat langdurige stress geen invloed kan hebben op je menstruatiecyclus of vruchtbaarheid. Ook bewijst dit onderzoek nog niet dat cortisol bij mensen de eisprong rechtstreeks stimuleert. Daar is meer onderzoek voor nodig. Maar het zet wel vraagtekens bij het idee dat cortisol altijd zo laag mogelijk moet zijn. Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap.
Lees verder onder de advertentie
Weg met die cortisolpaniek
Dus voordat je je winkelmandje volgooit met dure supplementen, een speciaal cortisolmasker of het zoveelste wonderdieet: onthoud dat cortisol geen vijand is die je koste wat kost moet bestrijden.
Je lichaam maakt dit hormoon niet voor niets aan. Die schommelingen waar social media je zo graag bang voor maakt? Die horen er gewoon bij. De conclusie? Niet iedere cortisolpiek is een probleem. Soms is het juist je lichaam dat precies doet wat het moet doen. Dat scheelt weer een social media hype om je druk over te maken.
Lees verder onder de advertentie
De ene week kun je de hele wereld aan, de andere week ben je niet vooruit te branden. De oorzaak? Die zou zomaar in je menstruatiecyclus kunnen zitten. Je leest het hier.
Kek Mama leesdeals
Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau
